مقایسه داکرومات و گالوانیزه گرم به منظور شناخت و انتخاب آنها متناسب با نیاز میباشد.در دنیای صنعت و ساخت وساز محافظت از فلزات در برابر خوردگی و زنگ زدگی امری حیاتی است. از روش‌های متداول برای این کار میتوان به پوشش دهی با داکرومات و گالوانیزه گرم اشاره کرد.
هر یک از این دو روش دارای ویژگی‌ها، مزایا و معایب خاص خود هستند که انتخاب بین آنها را برای کاربران چالش برانگیز میکند. در این مقاله از آهن جم به مقایسه داکرومات و گالوانیزه گرم پرداخته و اطلاعات کاملی برای تصمیم‌گیری بهتر ارائه می‌دهیم.
| ویژگی | پوشش داکرومات | پوشش گالوانیزه |
|---|---|---|
| روش اعمال | پوشش‌دهی به روش اسپری یا غوطه‌وری، سپس پخت در کوره | غوطه‌وری در فلز روی مذاب (گالوانیزه گرم) یا پوشش الکتروشیمیایی (گالوانیزه سرد) |
| ترکیب شیمیایی | پایه زینک (روی) و آلومینیوم، با لایه‌ای از رزین آلی | عمدتاً روی (Zn) |
| مقاومت در برابر خوردگی | مقاومت بسیار بالا در برابر خوردگی حتی در شرایط سخت | مقاومت بالا، اما کمتر از داکرومات در شرایط خاص |
| ضخامت پوشش | نازک‌تر (۵ تا ۲۰ میکرون) | ضخیم‌تر (۲۰ تا ۱۰۰ میکرون برای گالوانیزه گرم) |
| ظاهر | سطح یکنواخت، مات و بدون جرقه | براق یا مات (بسته به روش)، با سطح گاهی ناهموار |
| دوام مکانیکی | مقاومت متوسط در برابر خراش | مقاومت بالا در برابر خراش و ضربه (بویژه در گالوانیزه گرم) |
| دوستدار محیط زیست | فاقد کروم شش‌ظرفیتی (در صورت اصلاح‌شده)، زیست‌سازگارتر | حاوی مواد فلزی سنگین، ممکن است زیست‌سازگار کمتری باشد |
| دمای مقاومتی | مقاومت حرارتی تا حدود ۳۰۰ درجه سانتیگراد | مقاومت حرارتی محدودتر (در حدود ۲۰۰ درجه سانتیگراد) |
| کاربردهای متداول | قطعات خودرو، پیچ و مهره، و صنایع حساس به خوردگی | سازه‌های فلزی بزرگ، لوله‌ها، مخازن و تجهیزات خارجی |
| هزینه تولید | هزینه بالاتر (بویژه برای پوشش‌های پیشرفته‌تر) | هزینه کمتر (خصوصاً در مقیاس بزرگ) |
دسترسی سریع به محتوای مقاله
داکرومات و گالوانیزه گرم دو روش متفاوت برای محافظت از فلزات هستند که در ساختار، فرآیند و عملکرد تفاوت‌های عمده‌ای دارند.گالوانیزه گرم بیشتر برای ورق های فولادی و داکرومات بیشتر برای قطعات کوچک فلزی کاربرد دارد .ایجاد این پوشش بر سطح فلزات هزینه بر است و قیمت ورق گالوانیزه یا قطعات با پوشش داکرومات نسبت به قطعات معمولی بیشتر خواهد بود . در ادامه به تفاوت آنها می پردازیم .
به گفته nationalmaterial.com : عناصر آهن در فولاد به شدت مستعد زنگ زدگی هستند اما افزودن روی به عنوان یک مانع محافظ بین فولاد و رطوبت یا اکسیژن عمل میکند.
The iron elements in steel are incredibly prone to rusting, but the addition of zinc acts as a protective buffer between the steel and any moisture or oxygen. .
پیشنهاد مطالعه : داکرومات چیست؟
جنس پوشش : جنش پوشش داکرومات از روی ،آلومینیوم و کروم است و جنس پوشش گالوانیزه از فلز روی خالص است.
فرآیند پوشش‌دهی : در گالوانیزه گرم فلز در حمام مذاب روی غوطه ور میشود و یک لایه ضخیم روی بر سطح آن تشکیل می‌گردد. این فرآیند منجر به پوششی محکم و مقاوم در برابر ضربه میشود. اما در داکرومات فلز با استفاده از یک ترکیب شیمیایی حاوی کرومات و زینک پوشش داده میشود. این پوشش بسیار نازک تر و یکنواخت تر است.
ضخامت و وزن : گالوانیزه گرم پوششی ضخیم تر ارائه میدهد و به همین دلیل وزن بیشتری به قطعات اضافه میکند. داکرومات با لایه ای نازک تر، وزن را کمتر افزایش میدهد.
مقاومت در برابر خوردگی : داکرومات به دلیل ترکیبات شیمیایی خاص خود مقاومت بسیار بالایی در برابر خوردگی دارد. به ویژه در محیط های با رطوبت بالا مقاومت عالی از خود نشان میدهد. گالوانیزه گرم نیز مقاومت خوبی دارد اما در برخی شرایط خاص مانند مواجهه با مواد اسیدی ممکن است عملکرد کمتری داشته باشد.
تاثیر زیست محیطی : فرآیند گالوانیزه گرم نسبت به داکرومات آلودگی زیست‌محیطی کمتری ایجاد میکند، زیرا داکرومات از ترکیبات کروم شش ظرفیتی استفاده میکند که سمی و مضر هستند.
مقاومت به حرارت : داکرومات به دلیل ساختار شیمیایی خاص خود مقاومت حرارتی بالایی دارد و میتواند در دما های بسیار بالا (تا حدود ۳۰۰ درجه سانتی گراد و در برخی موارد بیشتر) بدون از دست دادن خواص خود عمل کند. این ویژگی باعث میشود که در صنایعی مانند خودرو سازی و هوا فضا و جایی که قطعات در معرض حرارت بالا هستند انتخاب مناسبی باشد.
پوشش گالوانیزه گرم در دما های بالا (بالاتر از ۲۰۰ درجه سانتیگراد) مستعد افت کیفیت است. در دماهای بسیار بالا ممکن است پوشش روی از سطح فلز جدا شود یا خواص حفاظتی خود را از دست بدهد. بنابراین گالوانیزه گرم برای کاربردهایی که شامل حرارت زیاد هستند مناسب نیست.
میزان چسبندگی پوشش : پوشش داکرومات به دلیل روش اعمال شیمیایی و ایجاد پیوند یکنواخت چسبندگی بسیار خوبی با سطح فلز دارد. این ویژگی باعث میشود که پوشش حتی در برابر لرزش‌ها و حرکات مداوم مقاوم بماند. به همین دلیل در قطعات مکانیکی که نیاز به حرکت مکرر دارند استفاده میشود.
چسبندگی پوشش گالوانیزه گرم به‌ویژه در صورت اعمال فشار یا خم شدن قطعات کمتر از داکرومات است. اگرچه پوشش گالوانیزه ضخیم تر است اما در اثر فشار یا خم شدگی ممکن است ترک بردارد یا جدا شود.
قابلیت نفوذ پذیری : داکرومات به دلیل نازک بودن لایه پوشش قابلیت نفوذ پذیری بالاتری برای رطوبت و هوا دارد اما ترکیب شیمیایی این پوشش مقاومت بالایی در برابر زنگ زدگی ایجاد میکند. این ویژگی اجازه میدهد پوشش به نقاط غیرقابل دسترس یا پیچیده قطعات نیز نفوذ کند.
در گالوانیزه گرم پوشش ضخیم روی ، یک سد فیزیکی قوی ایجاد میکند که مانع از نفوذ رطوبت و هوا به سطح فلز میشود. با این حال این پوشش در نواحی داخلی یا نقاط پیچیده قطعات ممکن است به‌خوبی عمل نکند. زیرا فرآیند غوطه وری نمی‌تواند به این بخش‌ها به صورت یکنواخت دسترسی داشته باشد.
قیمت : پوشش داکرومات معمولاً هزینه بیشتری نسبت به گالوانیزه گرم دارد، زیرا نیازمند فرآیند های پیچیده تر و مواد شیمیایی خاص است. همچنین به دلیل محدودیت‌های زیست محیطی مرتبط با کروم شش ظرفیتی هزینه‌های اضافی برای رعایت مقررات وجود دارد.
گالوانیزه گرم هزینه اولیه کمتری دارد و در پروژه‌های بزرگ به دلیل سهولت اجرا و مواد اولیه ارزان تر، اقتصادی تر است. این ویژگی آن را برای کاربردهایی که نیاز به پوشش های مقرون به صرفه دارند مناسب می‌سازد.
حفظ خواص : داکرومات خواص خود را حتی در شرایط شدید محیطی، مانند رطوبت بالا یا حرارت زیاد به‌خوبی حفظ میکند. این پوشش انعطاف‌پذیری بالایی دارد و در طول زمان به ندرت دچار ترک یا جدا شدگی میشود.
گالوانیزه گرم به دلیل ضخامت پوشش محافظت خوبی ارائه میدهد، اما در طولانی مدت ممکن است در شرایط خاص (مانند مواجهه با مواد شیمیایی قوی یا دمای بالا) دچار کاهش عملکرد شود. همچنین در برابر فشارهای مکانیکی شدید ممکن است ترک بردارد.
دوام : دوام پوشش گالوانیزه در صورتی که شرایط مساعد باید نهایت تا ۳۰ سال است اما دوام پوشش داکرومات با توجه به اینکه چه ضخامتی داشته باشد بین ۴۰ تا ۸۰ سال است.
کیفیت ظاهری : پوشش گالوانیزه گرم ضخامت زیادی دارد و ظاهر آن زبر و غیر یکنواخت است .زیرا لایه پوشش با غوطه وری ایجاد میشود و کنترلی در یکنواخت بودن ضخامت وجود ندارد .در ظاهر گالوانیزه گرم قطره های سر خورد ،ضخامت کم یا زیاد و جدا شدن پوشش وجود دارد.
پوشش داکرومات ضخامت پایینی دارد و ایجاد پوشش با دقت بیشتری انجام میشود به همین دلیل کیفیت ظاهری محصولات بیشتر است .
در ویدیو زیر عملیات گالوانیزه گرم قابل مشاهده است .
با وجود تفاوت داکرومات و گالوانیزه گرم شباهت‌هایی نیز وجود دارد :
تشخیص این دو نوع پوشش با توجه به ظاهر و ویژگی ها یشان امکان پذیر است.
داکرومات نوعی پوشش سطحی بر پایه ترکیبات کروم و زینک است که برای محافظت از فلزات در برابر خوردگی استفاده میشود. این فرآیند شامل غوطه وری قطعات در محلول شیمیایی و سپس پخت در دمای بالا است. پوشش داکرومات به دلیل ضخامت کم برای قطعات حساس و کوچک مناسب است و از ویژگی‌های یکنواختی خوبی برخوردار است.
نظرات
سوال یا نظر شما
شما میتوانید نظر یا سوال خود را برای کامنت کنید.نظرات ارسال شده
خراسانی
راستش چند روزه دارم دنبال جواب می‌گردم که دقیقاً تفاوت بین پوشش داکرومات و گالوانیزه چیه؟ توی پروژه مون نیاز به پیچ‌هایی داریم که در معرض رطوبت هستن ولی نمی‌خوایم ظاهرشون هم زشت بشه یا ضخامت پوشش زیاد باشه. بعضیا گفتن داکرومات بهتره، بعضیا هم گالوانیزه گرم رو پیشنهاد دادن. نمی‌دونم کدومش مقاومت بیشتری داره؟ مخصوصاً توی مناطق مرطوب یا صنعتی.
سالمی
من توی یکی از پروژه‌های صنعتی قبلی‌مون از قطعات با پوشش داکرومات استفاده کردیم، ولی یه سری از پیچ‌ها هم گالوانیزه بودن. چیزی که برام سواله اینه که چرا بعضی مهندس‌ها انقدر روی استفاده از داکرومات تاکید دارن؟ آیا واقعاً نسبت به گالوانیزه مقاومت بیشتری داره؟ چون تو ظاهر که تفاوت زیادی نداشتن، ولی قیمت داکرومات بالاتر بود.
آهن جم
داکرومات ظریف‌تر و براق تره مقاومت خوب در خوردگی سطحی داره، ولی گالوانیزه گرم ضخامت و مقاومت بیشتری داره.
داکرومات برای قطعات سبک و محیط های کم خطر مناسبه
saeed
واقعاً داکرومات فقط یه لایه نازک‌تره یا جنسش هم فرق داره با گالوانیزه؟ من یه بار قطعات داکرومات خریدم که زودتر از گالوانیزه زنگ زد! ولی یه بار هم از یه برند دیگه گرفتم که فوق‌العاده مقاوم بود. ممکنه کیفیت داکرومات تو بازار خیلی فرق کنه؟
آهن جم
دقیقاً داکرومات لایه ای نازک‌تر و متفاوت از گالوانیزه گرمه و جنسش هم ترکیبی از زینک و آلومینیوم در پوشش غیرالکترولیتی.
کیفیت داکرومات خیلی به فرمولاسیون و برند تولید کننده بستگی داره بعضی‌ها مقاومت خوبی دارن و بعضی کمتر.