شات بلاست فرآیندی است که در آن گلوله های فولادی (کروی شکل) یا مواد مشابه با سرعت و فشار بسیار بالا به سطح فلز مورد نظر پرتاب می شوند .ساچمه هایی که در فرآیند شات بلاست مورد استفاده قرار می گیرند معمولاً از جنس فولاد ،مس و آلومینیوم هستند .فرآیند شات بلاست جهت تمیزکاری قطعات کوچک و مواردی که به دقت بالاتری نیاز دارند مورد استفاده قرار می گیرند . در ادامه مقاله دعوت می کنم همراه آهن جم باشید تا به صورت کامل با شات بلاست آشنا شوید .
| عنوان | توضیحات |
| تعریف شات بلاست | فرآیند تمیزکاری، زبر کردن، یا صیقل دادن سطح فلزات با استفاده از پرتاب ساچمههای فولادی یا مواد ساینده با سرعت بالا |
| کاربردهای اصلی | حذف زنگزدگی، تمیزکاری سطح، آمادهسازی برای رنگآمیزی، ایجاد زبری برای چسبندگی بهتر، صیقل دادن قطعات صنعتی |
| مواد ساینده (شاتها) | ساچمههای فولادی، گریت فولادی، دانههای آلومینیوم، شیشه، سرامیک، شن و ماسه مخصوص |
| تجهیزات مورد استفاده | کابین شات بلاست، دستگاه توربینی، دستگاه پنوماتیکی (بادی)، نازلهای فشار قوی، سیستم بازیافت ساینده |
| انواع شات بلاست | ۱. شات بلاست توربینی (استفاده از نیروی گریز از مرکز) ۲. شات بلاست پنوماتیکی (استفاده از هوای فشرده) |
| مزایا | افزایش طول عمر قطعات، بهبود کیفیت رنگآمیزی، حذف آلودگیهای سطحی، ایجاد مقاومت در برابر خوردگی |
| معایب | هزینه بالا، ایجاد گرد و غبار، نیاز به تجهیزات حفاظتی، امکان آسیب به قطعات حساس |
| تفاوت با سندبلاست | شات بلاست از ساچمههای فولادی استفاده میکند، در حالی که سندبلاست معمولاً از ماسه یا مواد نرمتر استفاده میکند |
| صنایع مورد استفاده | خودروسازی، هوافضا، کشتیسازی، پلسازی، ریختهگری، صنایع فولاد، ساختمانسازی |
| ایمنی و تجهیزات حفاظتی | لباس کار مقاوم، ماسک تنفسی، دستکش صنعتی، عینک ایمنی، تهویه مناسب محیط |
دسترسی سریع به محتوای مقاله
شات بلاست (Shot Blast) یا پاشش گلوله ای فرآیندی است که ساچمه های ریز فلزی بر سطح فلز پاشیده میشوند و هدف از این کار تمیز کردن ، پوسته زدایی ، پالیش فلز ،تمیز کاری ،حذف آلودگی ها و ناهمواری سطح فلزات میباشد. . شات بلاست در لغت به معنای ساچمه زنی می باشد .فرآیند شات بلاست در صنایع خودرو سازی ،کشتی سازی ،هوا و فضا ،ساختمان سازی ،تولید ماشین آلات و … مورد استفاده قرار می گیرد .
فرایند شات بلاست یکی از روش های پیشرفته و کاربردی در صنعت است .که استفاده از این فرایند برای آماده سازی سطح فلزات مزایای به همراه دارد که مهم ترین آنها عبارت اند از :
شات بلاست (Shot Blasting) در صنایع مختلفی به کار گرفته می شود .شات بلاست در کنار مزایای های فروانی که دارد محدویت و معایبی هم به همراه دارد که مهم ترین آن ها عبارت اند از :
دستگاه شات بلاست از سه قسمت الواتور(بالا کننده ساچمه) ، توربین (پاشنده ساچمه) و توربین غبارگیر جمع آوری گرد و غبار های عمل شات بلاست تشکیل شده است که هر کدام دارای نقش و وظیفه ای هستند .در ادامه همراه ماباشید تا با مهم ترین اجزای تشکیل دهنده شات بلاست آشنا شوید :
الواتور نقش بالا کننده ساچمه دارد این بخش ساچمه ها را از قسمت پایین به قسمت بالایی انتقال می دهد .این کار توسط نقاله مارپیچ صورت می گیرد .
دومین قسمت مهم دستگاه شات بلاست توربین می باشد .توربین در شات بلاست نقش پاشنده ساچمه ها را بر عهده دارد . توربین از تعدادی پره و صفحه تشکیل شده است . تمام توربین های شات بلاست دارای روتور و استاتور هستند .این دوقسمت وظیفه پاشش و توزیع را برعهده دارند . توربین مهم ترین عامل سرعت ،میزان قدرت ضربه و سرعت عمل در دستگاه شات بلاست می باشد .
هواکش یکی از قسمت های مهم دستگاه شات بلاست است .وظیفه اصلی آن جمع آوری تمام آلودگی ها و غبار ها است . ذرات و گاز های تولیدی این دستگاه برای انسان و محیط زیست مضر است .
دستگاه شات بلاست دارای محفظه ای است که جنس آن از ورق استیل محکم و ضخیم است .فرایند شات بلاست به دلیل سرعت بسیار بالا باید در محفظه ای بسته بدون لرزش و صدا صورت گیرد .
شات بلاست به منظور بهبود خواص سطحی قطعات و تمیز کاری صورت می گیرد. این فرآیند کیفیت نهایی سطح را به میزان زیادی بالا می برد. شات بلاست کاربرد های گسترده در صنایع مختلف دارد که مهم ترین آنها عبارت اند از :
معمولاً در کارخانه هایی که محصولات شان نیاز به پولیش و صیقلی شدن دارند از دستگاه شات بلاست استفاده می شود .بهترین دستگاه برای صیقل دادن قطعات آلومینیومی شات بلاست می باشد .
همان طور که قبلاً به آن اشاره شده شات بلاست برای تمیزی کاری قطعات حساس مورد استفاده قرار می گیرد .در صنعت هوا پیما سازی و دیگر تجهیزات هوا و فضا برای تمیزکاری سطح ورق ها ازروش شات بلاست استفاده می شود .
بدنه ی کشتی ها از ورق ساخته شده است که معمولاً دارای زنگ زدگی وآلودگی هستند .بهترین گزینه برای رفع زنگ زدگی ها و آلودگی آنها شات بلاست است که علاوه بر تمیز کاری به عمر مفید بدنه کشتی هم می افزاید .
معمولا قالب ها به سطح صاف و یکدستی نیاز دارند .بهترین دستگاه برای پرداخت سطح شات بلاست است .شات بلاست علاوه صیقلی کردن سطح قالب ها هیچ صدمه ای به آنها وارد نمی کند .
شات بلاست برای تمیزکاری قطعات مختلف موتور های خودرو ،چرخ دنده ها و بدنه خودرو ها مورد استفاده قرار می گیرد .
بلبرینگ ها باید با سطحی صاف و بدون ناخالصی تولید شوند بهترین روش برای ازبین بردن ناخالصی ها و ایجاد سطح صاف ویکدست برای بلبرینگ ها استفاده ازفرایند شات بلاست است .
صنعت آبکاری هدف اصلی آن ایجاد کردن سطحی صاف و صیقلی است .استفاده از شات بلاست در کارخانه های آبکاری بهترین انتخاب است .
در کارخانه های ساخت پروفیل های فولادی از شات بلاست به منظور رفع زنگ زدگی سطح و همین طور ایجاد کردن سطحی صاف استفاده می کنند .
دستگاه های شات بلاست یکی از ابزارهای پر کاربرد در صنایع مختلف می باشد .از دستگاه های شات بلاست برای تمیز کاری ،صاف کردن سطح ،بهبود خواص مکانیکی فلز و رفع عیب ها استفاده می شود.
دستگاه های شات بلاست انواع مختلفی دارند که هرکدام دارای کاربردی هستند که با توجه به نیاز پروژه انتخاب می شوند. برای شناخت انواع دستگاه های شات بلاست در ادامه مقاله دعوت می کنم همراه ما باشید تا با هر یک به صورت کامل آشنا شوید .
دستگاه شات بلاست درامی یکی از پر کاربرد ترین دستگاه های شات بلاست می باشد .دستگاه ی شات بلاست درامی تکامل یافته تر و پیشرفته تر از دستگاه شات بلاست بشکه ای می باشد .دستگاه شات بلاست درامی برای تمیز کاری قطعات کوچک و متوسط کاربرد دارد .
دستگاه شات بلاست درامی تمیز کاری همه زاویه های قطعات به بهترین شکل ممکن انجام می دهد .در این دستگاه به جای بشکه از نوار نقاله ای استفاده می شود که همیشه در حال چرخش می باشد که با پرتاب ذرات ساینده ،سطح مورد نظر را به صورت یکنواخت تمیز می کند .
دستگاه شات بلاست درامی در صنایعی چون خودرو سازی ،فولاد ،ریخته گری ، صنایع دریایی ،صنعت قالب سازی و … کاربرد دارد .
دستگاه شات بلاست درامی در دو نوع عمودی و افقی تولید می شوند که هر کدام دارای کاربردی هستند وبه دلیل مزیت های بسیاری که دارد مثل تمیز کاری یکنواخت ، صرفه جویی در مواد ساینده ،کاربرد آسان و سریع و پردازش حجم بالا به یکی از محبوب ترین دستگاه های شات بلاست در بین صنایع مختلف تبدیل شده است .
دستگاه شات بلاست درامی محدویت هایی به همراه دارد مثل اینکه شما نمی توانید داخل آن وسایل تیز بریزید به دلیل اینکه به لاستیک مدور آن صدمه میزند .همین طور شما نمی توانید وسایل حساسی چون سر سیلندر و سیلندر را داخل محفظه این دستگاه بگذارید.
پس از دستگاه شات بلاست درامی، دستگاه شات بلاست میزی (Table Shot Blast) نیز از پرکاربرد ترین مدلهای شات بلاست در صنعت به شمار میرود. همان طور که از نام آن مشخص است در این دستگاه قطعات روی یک میز چرخان قرار می گیرند و ذرات ساینده با فشار بالا به سطح آنها برخورد کرده و عملیات تمیزکاری را انجام میدهند.
دستگاه شات بلاست میزی معمولاً در کارخانه های ریخته گری و تولید قطعات خودرو مورد استفاده قرار میگیرد. در این دستگاه ها می توان سایز میز و تعداد توربینها را بنا به نیاز و درخواست مشتری تغییر داد.
شات بلاست رومیزی علاوه بر عملیات تمیزکاری، قابلیت پوسته زدایی، حذف روغن، پلیسه برداری و حتی اجرای شات پینگ را نیز دارد. این دستگاه از بخشهایی مانند میز چرخان، پمپ شات، سیستم جمع آوری و بازیافت ساچمهها و سیستم تهویه غبار تشکیل شده است.
نظرات
سوال یا نظر شما
شما میتوانید نظر یا سوال خود را برای کامنت کنید.نظرات ارسال شده
رامیار
من شنیدم شات بلاست باعث میشه سطح فلز قبل از رنگ کاری کاملاً تمیز و زبر بشه.ولی تفاوتش با سندبلاست دقیقاً چیه؟
آیا از نظر عمق پاک سازی یا نوع ساینده تفاوت دارن؟ و برای قطعات فولادی سنگین کدوم روش بهتره
آهن جم
شات بلاست از گلوله های فلزی (مثل فولاد) استفاده میکنه
سندبلاست از مواد ساینده غیر فلزی مثل شن یا سیلیس استفاده میکنه و بیشتر برای پاکسازی سطحه
برای قطعات فولادی سنگین شات بلاست بهتره چون پاکسازی عمیق و آمادهسازی برای رنگکاری داره.
علیمی
سلام دوستان ما قراره روی سازه فلزی سنگین رنگ صنعتی بزنیم.کارگاهی بهمون گفت اول باید شات بلاست انجام بشه یا سند بلاست پون یکم پوسیدگی هست .آیا این فرآیند سطح فلز رو فقط تمیز میکنه یا برای چسبندگی رنگ هم مفیده؟
و اینکه بعد از شات بلاست تا چند ساعت فرصت داریم رنگ بزنیم خیلی مهمه که زنگزدگی مجدد اتفاق نیفته.
آهن جم
سلام مفید است .دیگه قبل از اینکه پوسیدگی مجدد ایجاد شود باید رنگ بزنید
توانگر
سلام برای قطعات کوچک شات بلاست بهتره یا سند بلاست ؟ آیا دستگاه شات بلاست دستی هم وجود داره یا فقط کابینی و تونلیه؟
من برای قطعات کوچک فلزی دنبال روشی ام که بتونم داخل کارگاه خودم اجرا کنم و اینا رو هم تمیز کنم هم میخام بعد رنگ بزنم روشون
آهن جم
سلام بستگی داره به نوع قطعه