اخبار لحظه ای

هنوز تغییری یافت نشده است

×
آهن جم
0
ورود و عضویت

معرفی انواع فولاد کربنی و کاربرد ها

زمان مطالعه : 8 دقیقه
فولاد کربنی _آهن جم

فولاد کربنی چیست و چه انواعی دارد؟ فولاد به طورکلی آلیاژی از آهن،کربن و دیگر عناصر آلیاژی میباشد. خواص و نوع فولاد با توجه به میزان کربن و آلیاژ هایی که در ترکیب آن استفاده می‌شود متفاوت است. اغلب اوقات افرادی که در بازار فولاد فعالیت دارند در مورد انواع فولاد و انتخاب گرید آن ،شکل و اندازه مقاطع سوالاتی دارند .زیرا فولاد ها با توجه به میزان کربن و عناصر آلیاژی که در ترکیبات خود دارند به دسته های گوناگونی تقسیم می شوند .فولاد کربنی یا فولاد ساده کربنی یکی از انواع فولاد ها میباشد.

درصد کربن موجود در آلیاژ فولاد متغیر می باشد. در صورتی که از حداکثر مقدار در آن استفاده شود فولاد کربنی به وجود می آید. در حال حاضر فولاد و انواع آن بسیار در صنعت کاربرد دارند. تقریباً تمامی آهن آلات ساختمانی موجود در بازار از جنس فولاد هستند و قیمت آهن آلات نیز با توجه به نوع فولاد آن مشخص میشود .فولاد کربنی با نام فولاد ساده کربنی هم شناخته می شود .در ادامه این مقاله از آهن جم در مورد فولاد کربنی و انواع آن صحبت خواهیم کرد با ما همراه باشید.

انواع فولاد پر کربن
نوع فولاد کربنی درصد کربن ویژگی‌ها و کاربردها
فولاد کم‌کربن (فولاد نرم) ۰.۰۵% تا ۰.۲۵% نرمی، شکل‌پذیری بالا، قابلیت جوشکاری عالی؛ مناسب ساخت ورق، قطعات خودرو و سازه‌های سبک
فولاد متوسط کربن ۰.۲۶% تا ۰.۶۰% ترکیبی مناسب از سختی و شکل‌پذیری؛ کاربرد در شافت‌ها، چرخ‌دنده‌ها و قطعات ماشین‌آلات
فولاد پرکربن (فولاد سخت) ۰.۶۱% تا ۱.۰۰% سختی و مقاومت بالا، شکنندگی نسبی؛ استفاده در ابزارآلات برش، فنرها و سیم‌های مقاوم
فولاد فوق پرکربن بیش از ۱.۰۰% بسیار سخت و ترد؛ مناسب ابزارهای خاص و کاربردهای سخت‌کاری شده

فولاد در واقع یک آلیاژی از آهن می‌باشد که در ترکیب آن از کربن و سایر عناصر آلیاژی استفاده می شود .خواص فولاد به کمک تغییر درصد کربن عناصر آلیاژی و عملیات حرارتی قابل کنترل می باشد. فولاد استحکام کششی نهایی و قیمت مقرون به صرفه ای دارد به همین دلیل در صنایع مختلفی از جمله ساختمان سازی ، ابزارسازی، ساخت ماشین آلات، تجهیزات و سلاح های نظامی و ساخت کشتی ها ،پل ها و قطارها کاربرد گسترده ای دارد.

پیشنهاد مطالعه : آلیاژ چیست؟

تمامی فولاد ها از آهن و کربن تشکیل شده‌اند و میزان کربن و آلیاژ اضافه ای که در ترکیب آنها وجود دارد خواص هر نوع فولاد را تعیین می کند. انواع فولاد طبق استاندارد موسسه فولاد آهن آمریکا بر اساس ترکیبات شیمیایی به چهار گروه زیر تقسیم می‌شود :

  • فولاد کربنی
  • فولاد آلیاژی
  • فولاد ضد زنگ
  • فولاد ابزار

فولاد کربنی چیست ؟

فولاد کربنی با نام فولاد ساده کربنی هم شناخته می شود و معادل آن در زبان انگلیسی plain carbon steel میباشد. فولاد کربنی در واقع طیف گسترده ای از فولاد ها که کربن اصلی ترین عنصر آلیاژی آنها میباشد را معرفی می کند .در فولادهای کربنی سایر عناصر آلیاژی هم وجود دارند ،اما آهن و کربن عناصر پایه این آلیاژ هستند.

انواع فولاد کربنی _آهن جم

زمانی که نام فولاد کربنی را میشنوید ممکن است گمان کنید که هرچقدر مقدار کربن در آلیاژ فولاد زیاد باشد می‌توان نام آن را فولاد کربنی گذاشت یا اینکه تمامی فولاد ها به دلیل این که در آنها کربن وجود دارد فولاد کربنی محسوب می‌شوند. اما در واقع فولاد کربنی باید دارای سه شرط اصلی باشد .انجمن آهن و فولاد  ایالات متحده آمریکا که یکی از معتبرترین منابع در زمینه فولاد میباشد تعریف خاصی را برای فولاد ساده کربنی در نظر گرفته است.

طبق این تعریف فولاد کربنی یا فولاد ساده کربنی آلیاژی از آهن می باشد که در آن درصدی کربن وجود دارد و باید سه شرط زیر را داشته باشد:

  • حداقل مقدار مس موجود در فولاد نباید کمتر از ۰.۰۴ درصد باشد .
  • حداکثر مقداری که برای عنصر منگنز، سیلیسیم و مس تعیین شده به ترتیب  ۱.۶۵ و ۰.۶ درصد است.
  • عناصری مانند کروم  کبالت، آلومینیوم، مولیبیدن ، نیکل، تیتانیوم، تنگستن ،وانادیوم، زیرکونیوم و عناصر مشابهی که برای ایجاد یک تأثیر آلیاژی خاص اضافه می‌شوند حداقل مقداری برای ایشان وجود ندارد.

انواع فولاد کربنی

فولاد کربنی با توجه به میزان کربن و ترکیباتی که در آلیاژ خود دارد دسته بندی می شود. چدن نوعی فولاد با کربن بیشتر از ۲ درصد است.فولاد ساده کربنی با توجه به مقدار کربن به سه دسته زیر تقسیم می‌شود .

  • فولاد کم کربن : فولاد کم کربن یا فولاد نرم از بزرگترین گروه های فولاد کربنی می باشد که محصولات فولادی با تنوع شکل های زیادی از آن تولید می شوند .درصد کربن فولاد نرم معمولاً بین ۰.۰۴  تا ۰.۳ درصد کربن می باشد. سایر عناصر آلیاژی هم بر اساس خواص دلخواه مورد نیاز به ترکیب فولاد نرم اضافه یا کم می شوند. برای مثال برای کیفیت پرداخت میزان کربن در مقدار کمی می باشد و به آلیاژ آلومینیوم اضافه می شود. برای تولید فولاد ساختمانی میزان کربن بیشتر است و منگنز هم اضافه می‌شود.
  • فولاد کربن متوسط : یکی دیگر از انواع فولاد کربنی فولاد کربن متوسط است .این فولاد محکم تر از فولاد کم کربن است و شکل دهی ، جوش و برش آن سخت تر میباشد. این نوع فولاد بیشتر اوقات توسط عملیات حرارتی سخت کاری و تمپر می شود. درصد کربن در این نوع فولاد معمولاً بین ۰.۳۱ درصد تا ۰.۶  و محتوای منگنز در آن بین ۰.۶ تا ۱.۶۵ درصد می باشد.
  • فولاد پر کربن : یکی دیگر از انواع فولاد کربنی فولاد پر کربن است که با نام فولاد ابزار کربنی هم شناخته می شود. درصد کربن در این نوع فولاد بین ۰.۶۱ تا ۱.۵ درصد است .خمش ،برش و جوشکاری این نوع فولاد بسیار دشوار است. این محصول بعد از عملیات گرمایی به شدت سخت و شکننده می شود.

 پیشنهاد مطالعه : فرق بین فولاد و چدن چیست؟

کاربرد های فولاد ساده کربنی

فولاد کربنی در صنایع مختلف کاربرد های بسیار زیادی دارد .این نوع فولاد به دلیل این که درصد بالایی از کربن و درصد کمی از دیگر آلیاژ ها را در خود دارد در بسیاری از صنایع مورد استفاده قرار می گیرد .قابلیت های فولاد کربنی بسته به میزان کربن و اینکه چه عناصر آلیاژی در آن به کار رفته متفاوت می باشد.

به عنوان مثال فولاد کم کربن بیشتر برای ساخت قطعات مهندسی و ابزار آلات مخصوص استفاده می شود. فولاد کربن متوسط برای ساخت قطعات ریل و صنعت راه آهن ، ساخت وسایل حمل و نقل، کشتی ها و غیره کاربرد دارد. فولاد پر کربن به واسطه درصد کربن بیشتر خود مقاومت بسیار بالایی دارد و برای ساخت قطعات مقاوم به سایش استفاده میشود.

پیشنهاد مشاهده : قیمت روز تیرآهن

کاربرد آهن آلات

سخن پایانی

در این مقاله به توضیح فولاد کربنی، ویژگی های خاص آن و انواع آن پرداختیم. فولاد کربنی طیف وسیعی از محصولات فولادی را در بر می گیرد و یکی از مهم ترین گروه های استیل در صنعت می باشد .فولاد کربنی در انواع کم کربن ،کربن متوسط و پر کربن وجود دارد که هر کدام از انواع آن با توجه به میزان کربن و سایر عناصر آلیاژی که در ترکیب شان وجود دارد دارای خواص و ویژگی ها و کاربرد های متفاوتی می باشند .به طور کلی کاربرد فولاد ها با توجه به ترکیبات و آلیاژ آنها مشخص میشود .

عناصر آلیاژی هر کدام با اضافه شدن به ترکیب فولاد خاصیت و کاربرد خاصی را به آن می بخشند .برای آشنایی بیشتر با عناصر آلیاژی و تاثیر آن ها می توانید مقاله تاثیر عناصر آلیاژی بر فولاد را مطالعه نمایید. از این که تا پایان این مقاله با ما همراه بودید سپاسگزاریم.در بخش نظرات سوالات و نظرات خود را برای ما بنویسید.

 

مقاله از آهن جم –ahanjam.com

۵/۵ - (۵ امتیاز)

نظرات

سوال یا نظر شما

شما میتوانید نظر یا سوال خود را برای کامنت کنید.

نظرات ارسال شده

  1. معروفی

    ۱۴۰۴-۰۲-۲۴

    ما تو کارگاهمون سال‌هاست با فولاد کربنی سر و کار داریم، مخصوصاً نوع متوسطش که برای شافت‌ها و قطعات ماشین‌آلات خیلی خوب جواب داده. ولی جالبه بدونید بعضی از شاگردام هنوز نمی‌دونن چرا فولاد کم‌کربن برای جوشکاری مناسب‌تره! این مقاله خیلی به دردشون می‌خوره

  2. bahram

    ۱۴۰۴-۰۲-۲۴

    من تازه وارد کار ساخت قطعات صنعتی شدم و همیشه برام سوال بود چرا بعضی از سفارش‌ها با فولاد AISI 1045 ثبت می‌شن و بعضیا با A36! با خوندن این مقاله تازه فهمیدم قضیه برمی‌گرده به میزان کربن و مقاومت کششی.

  3. rasool

    ۱۴۰۴-۰۲-۲۴

    خیلی مقاله مفید و شسته‌رفته‌ای بود. فقط یه سوال برام پیش اومد؛ تو بحث فولادهای پرکربن گفتین مقاومتش بالاست ولی شکننده هم هست، یعنی اگه بخوایم یه قطعه رو هم قوی بسازیم هم قابل انعطاف باشه، چاره چیه؟ آیا آلیاژ دیگه‌ای هست که همزمان این ویژگی‌ها رو داشته باشه؟

    • آهن جم

      ۱۴۰۴-۰۳-۰۳

      ممنون از نظرتون برای ترکیب استحکام و انعطاف‌پذیری، معمولاً فولادهای کم‌کربن با افزودن عناصر آلیاژی مثل نیکل، کروم یا مولیبدن استفاده می‌کنن. این فولادهای آلیاژی (مثل فولادهای آلیاژی کم‌کربن یا متوسط) هم مقاوم و هم نسبتا انعطاف‌پذیرن و شکنندگی فولاد پرکربن رو ندارن.

  4. roohi

    ۱۴۰۴-۰۲-۲۴

    دسته‌بندی بر اساس درصد کربن دقیق و مطابق استاندارده، ولی به نظرم جای اشاره به فرآیندهای عملیات حرارتی که روی رفتار فولاد کربنی تأثیر می‌ذاره خالیه. به‌خصوص برای مخاطبینی که دنبال انتخاب گرید مناسب در شرایط خاص هستن. امیدوارم تو نسخه‌ی بعدی مقاله اضافه بشه

    • آهن جم

      ۱۴۰۴-۰۳-۰۳

      حتما اضافه خواهد شد

برای درخواست مشاوره اطلاعات خود را وارد کنید.

×
ورود | ثبت‌نام
لطفا شماره موبایل(اعداد انگلیسی) یا ایمیل خود را وارد کنید
ورود شما به معنای پذیرش شرایط و قوانین آهن جم می باشد